Flow - Tasarımda Akış Teoremi

Tasarım disiplininde amaç yalnızca işlevsel çözümler üretmek değil, aynı zamanda kullanıcıyı zihinsel olarak içine çeken, tatmin edici ve süreklilik hissi uyandıran deneyimler yaratmaktır.

Psikolog Mihaly Csikszentmihalyi’nin geliştirdiği Akış (Flow) Teorisi, kullanıcı deneyimi tasarımında hem kuramsal hem de pratik açıdan güçlü bir çerçeve sunar. Akış, bireyin yaptığı işle tam anlamıyla bütünleştiği; zamanın akışını fark etmeksizin, odaklanmış ve doğal bir motivasyonla ilerlediği bir bilinç hâlidir.

Bu deneyim, görev zorluğuyla bireyin beceri düzeyi arasında hassas bir denge kurulduğunda ortaya çıkar

Görev, ne aşırı kolay olup sıkıcılığa yol açmalı, ne de aşırı zor olup kaygı yaratmalıdır.

Zorluk ve beceri düzeyi birbirine yakın olduğunda, kişi yüksek konsantrasyon, tatmin ve anlam hissiyle sürece kendiliğinden katılır.

Flow teoremi çerçevesine göre tasarlanmış bir deneyim, belirli ilkeleri yerine getirmelidir.

• Net hedefler sunulmalı; kullanıcı neyi başarmaya çalıştığını her an bilmeli,

• Nasıl ilerleyeceğini kolayca kestirebilmeli,

• Her eylemin sonucunda anında ve anlaşılır geri bildirim almalı,

• Dikkat dağıtan unsurlar minimumda tutulmalı,

• Arayüzdeki tüm bileşenler, zihinsel akışı bozmadan sezgisel olarak takip edilebilir olmalıdır.

Bu koşullar sağlandığında kullanıcı yalnızca bir ürünle etkileşime girmemiş

aynı zamanda kendi becerilerinin farkına vardığı, zamanın nasıl geçtiğini anlamadığı ve içsel bir tatmin duygusu yaşadığı bütünsel bir deneyimin parçası hâline gelir.

Mihaly Csikszentmihalyi

Flow, the secret to happiness

TED2004 • February 2004